Vrijheid pakt het podium in Liemers Landschap

Hoe vormt het Liemers Landschap het podium voor onze Liemerse verhalen over de Tweede Wereldoorlog en de bevrijding?

Mijn vader en moeder zijn van na de oorlog en mijn opa’s en oma’s hoorde ik er nooit over. Ik denk dat ik voor het eerst in aanraking kwam met de tweede wereldoorlog toen we ergens in de bovenbouw van de Joannesschool een themakrant kregen. Misschien heb ik het nog wel want het was een mooie fullcolour krant van glanzend papier, waar ik nogal van onder de indruk was. Op de middelbare school las ik Het Achterhuis, net als onze puberdochters nu. En tijdens tienertour ging ik met een vriendin naar het Anne Frank huis, zonder in de rij te staan of een kaartje te reserveren. Ik snoof de informatie op over wat er gebeurd was toen, maar het ging altijd over Amsterdam, Westerbork en Arnhem. Ik ging er daarom onbewust van uit dat het hier, in de Liemers, nogal meeviel. Totdat mijn schoonvader vertelde dat hij geëvacueerd werd van Westervoort naar Varsseveld toen hij nog geen 10 jaar oud was. Zelf moeder van 3 kinderen, realiseerde ik me ineens hoe ingrijpend dat geweest moest zijn. En dat zo dichtbij!

75 jaar vrijheid

Via voormalig wethouder Sjef van Groningen en Liemers Kunstwerk directeur Bert Frolich hoorde ik van het prachtige plan van Sascha Wensveen en Paul Haans. Hun ambitie was een film te realiseren met behulp van nieuwe technologieën die Liemerse verhalen over de tweede wereldoorlog en de bevrijding samen brengen in het Liemerse landschap. Terwijl inwoners en bezoekers fietsen of wandelen door onze regio zien zij deze verhalen via een app op je telefoon voor zich afspelen. Toen bleek dat provincie Gelderland en het V-fonds financiële middelen beschikbaar stelden om 75 jaar bevrijding groots te herdenken en hiervoor ook steun van gemeente Duiven nodig was, zette ik mij in om ook geld beschikbaar te stellen voor dit initiatief. Want deze verhalen moeten we blijven vertellen om de geschiedenis levend te houden voor onze kinderen en kleinkinderen en het Liemers landschap is daar een prachtig podium voor.

Tussen twee bruggen

Hoe belangrijk dat is, werd mij opnieuw duidelijk toen ik als rij-moeder mee ging met het schooluitje naar het Airborne Museum. Ik was er zelf ook nog nooit geweest en ik greep deze kans aan om meer te weten te komen over hoe dat nu precies zat met die ‘brug te ver’. Mijn dochter kwam er voor het eerst in aanraking met de tweede wereldoorlog. Zoals wij leerden uit de themakrant, keken zij naar de televisieserie ’13 in de oorlog’ en leerde ze een inwoner van Oosterbeek kennen die de operatie Market Garden van dichtbij had meegemaakt. Van Oosterbeek naar de Liemers is niet alleen voor onze dochter een klein stukje stroomopwaarts maar ook voor de grote aantallen bezoekers aan ‘De brug te ver’. Ik zie de film ‘Vrijheid in de Liemers’ dan ook als een mooi middel om bezoekers van de levendige stad Arnhem te verbinden met de Liemers.

Leven in de Liemers in WOII

Er zijn veel meer persoonlijke Liemerse verhalen. Een aantal verhalen zijn te vinden op internet. Het verhaal van een aannemersvrouw uit Groessen vind je op Leven in de Liemers. Dat van Toon Kramer over Westervoort, opgenomen in de Liberation Route, vind je ook via de luisterkei aan de Veerdam (aan de oever van de IJssel) in Westervoort GPS code: N 51 57 51.8, E 5 57 16.7. Het aangrijpende verhaal van de gebroeders Meuwsen ervaar je eveneens in het Liemers landschap. Zittend op het bankje aan de Leuvensedijk, kijkend naar het monument, lees je het verhaal. Daarna om je heen kijkend naar het rivierenlandschap, zie je het voor je: het vliegtuig, de boerderijen, de broers en wil je er eigenlijk niet aan denken.

Zo laat de Liemers zich zien, horen, voelen, ruiken en proeven! En pakken we het Liemers Landschap als podium voor verhalen uit ons verleden, heden en toekomst.